أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

305

قانون ( فارسى )

خامالاون ( هفت برگ از گياهان شيردار ) در علاج بيمارى استسقا بسيار قوى و تأثيربخش است ، اما بايد براى دفع گزند آن را در سركه خيس كنند . و اگر از سركه‌اى كه در آن خامالاون خيسيده ، اسكنجبين سازند و بخورند از داروهاى علاج استسقا است . اندران ( صمغ اشه ) به وزن تقريبا دو درهم در عسلاب بريزند و بخورند ، مفيد فايده است . داروهاى علاج استسقا كه در گرمى و سردى ميانه و در تأثيربخشى نيز ميانه به حساب آيند ، عبارتند از : سكبينه ، زنبق ، بزر گزنهء پوست‌كنده كه با عسل و آب برگ ترب بسرشد . داروهايى كه كم‌تأثيرتر و بىخطرتر از همه هستند ، داروهاى زيرند : آب قاقله ( هل بويا ) نيم رطل با گز استبرك بخورند . همچنين آب كاكنه ، آب تاجريزى ، اسكنجبين خامالاون ، شير شتر اصلاح شده و تقويت شده با دارو ، آب پنيرى كه به وسيلهء زنبق ، خامالاون ، سونش مس و امثال آن تقويت شده باشد . اينك دارويى تركيبى كه در علاج استسقا و بويژه در علاج استسقاى خيگى بسيار خوب است . نسخه : نمك سنگ بلورى يك درهم . تربد ساييده به وزن پنج درهم . هر دو را در يك رطل آب پنير ريزند و بر آتش گذارند تا بجوشد و كف از آن گيرند و بپالايند . اول از يك سوم رطل شروع كنند و كم‌كم هر روز نوشيدن آن را افزايش دهند تا به يك رطل در روز مىرسد . اين دارو آب مايهء استسقايى را كم مىكند و گرمى نمىبخشد . - كدام نوع از آب پنير بهتر است ؟ اينك به ترتيب اولويت ذكر خواهد شد . 1 - آب پنير گرفته از شير شتر . 2 - اگر بيمار مبتلا به استسقا ، گرمى دارد پنير گرفته از شير بز ، شير الاغ و هرآنچه به شير الاغ نزديك باشد ، خوب است . اينك دارويى تركيبى كه در علاج استسقاى گرم بسيار خوب است . نسخه : به را تكه‌تكه كنند و در سركه اندازند و تا سه روز در سركه بماند . به اندازهء نصف سركه شكر در آن ريزند . همه را بهم زنند تا عسل مانند و منعقد مىشود . از آن تناول كنند . اگر از بزر خالاماون و گز استبرك حب سازند و تناول كنند خوب است و حتى براى بيمار گرم مزاج استسقايى هم هيچ خطرى در بر ندارد . معجونهاى علاج استسقا : معجون كلكلانج ، معجونى ساخته از ريم آهن و خالاماون كه در اقرابادين ( كتاب پنجم ) ذكر كرده‌ام . معجون ديگر هست كه ديگران ابداع كرده‌اند ، آن هم خوب بوده و تركيبش به قرار زير